Kako isprekidan san utiče na pamćenje?

Avatar photo
prekidanje sna

San je prirodna fiziološka pojava koja se odvija dok spavamo. To je kompleksan proces koji uključuje različite faze i promene u telesnim funkcijama. San se sastoji od nekoliko ciklusa, a svaki ciklus podrazumeva različite faze sna, uključujući fazu dubokog sna i fazu brzog pokreta očiju (REM).

Dok spavamo, telo obavlja niz važnih funkcija, poput obnove ćelija, jačanja imunološkog sistema i regulacije hormona. Osim toga, san je bitan za proces konsolidacije pamćenja, gde se nova sećanja obrađuju i integrišu u postojeću trajnu memoriju. U današnjem tekstu, pročitaćete nešto više o vezi između sna i pamćenja.

Kako isprekidan san utiče na pamćenje?

Neka novija istraživanja ukazuju na to da spavanje, odnosno san, igra ključnu ulogu u konsolidaciji memorije. Dok spavamo, naš mozak selektivno bira relevantne uspomene, skladišti ih, a odbacuje one koje nisu važne. Međutim, poremećaji spavanja mogu značajno ometati ovaj proces, što dovodi do oštećenja pamćenja.

Ključne činjenice koje su nam do sada poznate

San, posebno tokom REM faze, povezan je sa konsolidacijom pamćenja. Sadržaj snova može direktno odražavati neuronsku aktivnost u vezi sa nedavnim iskustvima, dodatno potkrepljujući ulogu sna u konsolidaciji pamćenja.

Hronična nesanica je povezana sa smanjenim volumenom u regijama mozga uključenim u procesiranje memorije, što ukazuje na neuroanatomsku osnovu za oštećenje pamćenja.

spavanje i pamcenje

Apneja u snu, koju karakterišu kratki prekidi disanja tokom spavanja, značajno utiče na pamćenje. Jedna studija je pokazala da su pacijenti sa apnejom u snu doživeli značajno oštećenje pamćenja, pri čemu je posebno pogođena epizodna verbalna memorija.

Na pamćenje, ključnu komponentu ljudske spoznaje, inherentno utiče ciklus spavanja i buđenja.

Dakle, san omogućava telu da obnovi svoje osnovne funkcije, a igra ključnu ulogu u konsolidaciji pamćenja, procesu u kojem se naš mozak stabilizuje i obrađuje novostečene informacije. Međutim, poremećaji spavanja mogu imati značajan uticaj na ove procese, često dovodeći do oštećenja funkcije pamćenja.

San i pamćenje

Spavanje olakšava konsolidaciju memorije kroz dva primarna procesa: sinaptičku homeostazu i konsolidaciju sistema. Tokom dubokih faza sna, mozak obrađuje nova sećanje i skladišti ih ponavljanjem aktivnosti učenja. Ovaj proces je posebno očigledan tokom faze brzog pokreta očiju (REM) i sporotalasnog sna.

Rezultati novijih istraživanja ukazuju na to da san potiče selektivnu konsolidaciju sećanja, olakšavajući skladištenje relevantnih uspomena i odbacivanje nerelevantnih. Zatim se jača neuronska reprezentacija tih novih sećanja i ona se integrišu u postojeće memorijske mreže, čime se osigurava okvir za razumevanje i interpretaciju novih informacija.

Osim toga, ova istraživanja sugerišu da sadržaj snova može direktno odražavati neuronsku aktivnost povezanu s nedavnim iskustvima, pružajući dodatnu podršku ulozi sna u konsolidaciji pamćenja.

Poremećaji spavanja i pamćenje

spavaca soba

Poremećaji spavanja, kao što su nesanica, apneja u snu i sindrom nemirnih nogu, remete normalne obrasce spavanja, potencijalno ometajući konsolidaciju pamćenja. Jedna studija opisuje kako su pacijenti s nesanicom pokazali smanjenu aktivnost u regijama mozga povezanim s konsolidacijom pamćenja tokom spavanja, što objašnjava oštećenje pamćenja.

Možda te zanima
njega biljaka zimi

Apneja u snu, koju karakterišu kratki prekidi disanja tokom spavanja, takođe ima štetne efekte na pamćenje. Istraživači su otkrili značajno oštećenje pamćenja kod pacijenata sa apnejom u snu, pri čemu je posebno pogođena epizodna verbalna memorija.

Sindrom nemirnih nogu (RLS), stanje koje uzrokuje neugodne senzacije i potrebu za pomicanjem nogu, može dovesti do čestih buđenja. Jedna studija je otkrila da je RLS povezan s oštećenjima deklarativnog i proceduralnog pamćenja.

Nesanica i pamćenje

Nesanica takođe ima veliki uticaj na pamćenje. Nedavno istraživanje je pokazalo da nesanica ima negativne efekte na radnu memoriju i pažnju, što dovodi do smanjene produktivnosti i otežanog svakodnevnog funkcionisanja.

Osim toga, kao što smo već naveli, hronična nesanica je povezana sa smanjenim volumenom u regijama mozga zaduženim za obradu sećanja, što predstavlja neuroanatomsku osnovu za oštećenje pamćenja.

Možemo zaključiti da san i poremećaji sna imaju značajan uticaj na funkciju pamćenja. Dok san služi za konsolidaciju pamćenja, poremećaji spavanja i nesanica često narušavaju ovu funkciju.

Dakle, neophodno je razviti učinkovite strategije lečenja poremećaja spavanja kako bismo mogli sačuvati kognitivno zdravlje i olakšati svakodnevno funkcioniranje pojedinca.

Izvor: Neuroscience News

© 2023, sva prava zadržava ZdraviJa magazin.

Povratak na vrh